Altyn gymmatly metaldyr. Köp adamlar ony gymmatyny saklamak we gymmatyny ýokarlandyrmak maksady bilen satyn alýarlar. Emma käbir adamlaryň altyn külçeleriniň ýa-da ýadygärlik altyn teňňeleriniň poslanandygyny görmegi biynjalyk döredýär.
Arassa altyn paslanmaz
Metallaryň köpüsi kislorod bilen reaksiýa girip, metal oksidlerini emele getirýär, biz ony pos diýýäris. Emma gymmatbaha metal hökmünde altyn poslamaýar. Näme üçin? Bu gyzykly sorag. Altynyň elementar häsiýetleriniň syryny çözmeli.
Himiýada oksidlenme reaksiýasy maddanyň elektronlaryny ýitirip, oňyn ionlara öwrülýän himiki prosesdir. Tebigatda kislorodyň köp mukdarda bolmagy sebäpli, oksidleri emele getirmek üçin beýleki elementlerden elektron almak aňsat. Şonuň üçin biz bu prosesi oksidlenme reaksiýasy diýip atlandyrýarys. Kislorodyň elektronlary almak ukyby belli, ýöne her elementiň elektronlaryny ýitirmek mümkinçiligi dürli-dürli, bu bolsa elementiň iň daşky elektronlarynyň ionlaşma energiýasyna baglydyr.
Altynyň atom gurluşy
Altyn güýçli oksidlenme garşylygyna eýedir. Geçiş metaly hökmünde onuň birinji ionlaşma energiýasy 890,1 kj/mol çenli ýokarydyr, bu bolsa sag tarapdaky simobdan (1007,1 kj/mol) soň ikinji orunda durýar. Bu, kislorodyň altyndan elektron tutmagynyň örän kyndygyny aňladýar. Altyn diňe beýleki metallara garanyňda ýokary ionlaşma energiýasyna eýe bolmak bilen çäklenmän, eýsem 6S orbitasyndaky jübütsiz elektronlar sebäpli ýokary atomlaşma entalpiýasyna hem eýedir. Altynyň atomlaşma entalpiýasynyň derejesi 368 kj/mol (simob diňe 64 kj/mol), bu altynyň has güýçli metal baglanyşyk güýjüne eýedigini we altyn atomlarynyň biri-birine güýçli çekilýändigini, simob atomlarynyň bolsa biri-birine güýçli çekilmeýändigini aňladýar, şonuň üçin beýleki atomlar tarapyndan deşilmegi has aňsat.
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 1-nji sentýabry
